Binnenkort stemt de EU over “Chat Control”. Deze voorgestelde regelgeving is een bedreiging voor onze privacy. Burgers, bedrijven en organisaties weten niet dat politici proberen de fundamentele rechten en digitale veiligheid van 450 miljoen burgers volledig buiten werking te stellen waarbij zelfs de grondwet van verschillende landen, ook Nederland, mogelijk met voeten getreden gaat worden.

Wil je bezwaar maken tegen deze verregaande inbreuk op de privacy en veiligheid van burgers, kijk dan op https://fightchatcontrol.eu/. Een deel van de onderstaande tekst is op informatie van hun website gebaseerd alsmede op andere bronnen.

Chat Control, wat is dat?

De bedoeling van de regelgeving, waar de EU al jarenlang aan werkt, is totale surveillance van alle burgers die gebruik maken van chatapps als WhatsApp, Messenger, Telegram, Signal en anderen. Dit om kinderen te beschermen.

Het uitgangspunt deugt, laten we daar duidelijk over zijn. Maar de methode is ineffectief, het lost niets op maar zorgt voor talloze grote beveiligingsproblemen en flagrante schending van de privacy van burgers en ondernemers.

Veel van de problemen die daardoor zullen ontstaan heb ik in een eerder artikel over datagedreven werken ook al aangestipt. Chat Control gaat echter op het gebied van privacy schending een flinke stap verder en treft alle EU-burgers die gebruik maken van een chatdienst.

— “Het wetsontwerp in zijn huidige vorm brengt ongekende risico’s met zich mee voor de privacy, encryptie en de veerkracht van Europa op het gebied van cyberbeveiliging. Een van de meest controversiële aspecten is het mogelijke gebruik van client-side scanning, waarbij berichten op het apparaat van een gebruiker worden geanalyseerd voordat ze worden versleuteld, waardoor de beveiliging van end-to-end encryptie wordt omzeild. Het voorstel is al jaren in onderhandeling, waarbij in de Raad grote meningsverschillen zijn en zorgen over de proportionaliteit en haalbaarheid ervan. De volgende belangrijke data zijn 12 september 2025 (vaststelling standpunt Raad) en 14 oktober 2025 (vroegste stemming Raad).” (EUCI)

Er is toenemende steun voor het voorstel om alle gebruikers van chatdiensten onder totale controle te brengen.

Consequenties en risico’s

• De voorgestelde “Chat Control” wetgeving is een grove schending van ons fundamentele grondrecht op privacy. Massasurveillance van privécommunicatie is onverenigbaar met Artikel 6, 7 en 8 van het EU-Handvest van de Grondrechten. Daarnaast is het een schending van de Nederlandse grondwet (Art. 10). Als Nederlands burger, daarmee tevens ongevraagd EU-burger, verzet ik mij daarom ook tegen deze aantasting van mijn grondwettelijke rechten. En in mijn ogen zouden we dat allemaal massaal moeten doen.

• Het doorbreken van end-to-end encryptie maakt EU-burgers kwetsbaar voor cybercriminelen, autoritaire regimes en buitenlandse inmenging. Sterke encryptie is essentieel voor onze digitale veiligheid en economische concurrentiekracht. Ondernemers en overheden willen er op kunnen vertrouwen dat communicatie bij cliënten en burgers terecht komen en vice-versa. Dat geldt ook voor de privé communicatie met bijvoorbeeld je partner, kinderen en familie. Of je huisarts en andere hulpverleners. Want ja, ook dát verkeer wordt allemaal gescand als het aan de EU ligt. Ook overheden, dienstverleners en andere organisaties moeten er op kunnen vertrouwen dat hun communicatie onderling en met cliënten waterdicht is.

• Technische experts en kinderbeschermingsorganisaties hebben er op gewezen dat deze benadering kinderen niet zal beschermen terwijl het massale privacyschendingen creëert. We hebben gerichte, op bewijs gebaseerde oplossingen nodig. Een ‘sleepnet’-methode zoals nu voorgesteld wordt maakt in principe iedereen verdachte.

• Dat terwijl je volgens de Nederlandse wet pas verdachte bent als er een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit bestaat, of als tegen jou vervolging voor een strafbaar feit is ingesteld. Het gaat om een redelijk vermoeden van schuld op basis van concrete feiten of omstandigheden, niet om een vage verdenking.

• Door deze voorgestelde methodiek is echter iedere gebruiker van apps voor communicatie op voorhand, tegen de wet in, tot verdachte bestempeld. Het feit dat je een applicatie als WhatsApp, Signal of Messenger gebruikt is- en kan nimmer grond zijn voor een redelijk vermoeden van schuld! Dat zou hetzelfde zijn als claimen dat een ieder die een vleesmes in de keuken heeft onder surveillance moet “want daar kun je kwaad mee doen”..

Surveillance door op AI gebaseerde Chat Control

De voorgestelde methodiek zou moeten worden gebaseerd op “AI”-software, van een commerciële partij (een zeer uitgebreide verhandeling van een expert en ex-medewerker van de AIVD en andere diensten, op dit gebied is hier te vinden). Deze software voert een continue surveillance uit op de communicatie van de gebruiker!

AI-gebaseerde inhoudsscanning produceert talloze fout-positieven, waardoor bijvoorbeeld onschuldige familiefoto’s en gesprekken worden gecriminaliseerd. De technische implementatie is fundamenteel gebrekkig en onbetrouwbaar. Met 30+ jaar ICT-ervaring, bij de (rijks)overheid en als zelfstandig ondernemer, weet ik 100% zeker dat dit tot grote problemen zal gaan leiden op allerlei gebied.

Het huidige voorstel faalt compleet als het gaat om kinderbescherming en is in flagrante strijd met fundamentele rechten, het zou een gevaarlijk precedent stellen voor digitale surveillance in de EU. Want wat is het volgende excuus om privacy van burgers, organisaties en ondernemingen met voeten te treden?

Daarbij is het bekend dat criminelen áltijd de wetgever minstens twee stappen voor zijn. Dat ze gebruik maken van eigen, illegale, apps bijvoorbeeld. Dit kunnen we allemaal gewoon in de media lezen en horen..

Het is totaal niet realistisch te verwachten dat mensen met criminele intenties, want daar hebben we het immers over, niet uitwijken naar andere technieken, apps of platformen of die simpelweg zelf ontwikkelen.

Dan is daar straks mogelijk wetgeving en een controle-mechanisme, dat in gebruik genomen is en gebruikt zál gaan worden, om burgers en bedrijven te bespioneren. Kort samengevat: Chat Control lost niets op, zorgt alleen maar voor grote problemen en beveiligingsissues en is een heilloze weg die niet moet worden ingeslagen.

Bezwaar maken tegen Chat Control kan via: https://fightchatcontrol.eu/

___________

Bronnen/meer informatie:

• EU Chat Control, Andreea Sorian
• Bits of Freedom
• Data en de Democratische Rechtsorde, Bert Hubert
• Reddit – discussie Chat Control
• EenVandaag
• Europese Unie